Jinsi mtambo wa CIL au CIP unavyofanya kazi
CIL na CIP zinaweza kutibu dhahabu ambayo gravity haiwezi kupata kwa kiwango cha kiuchumi, ikiwa madini yanafaa leaching. Mawe husagwa kuwa tope, dhahabu huyeyushwa kwenye mchakato wa sianidi uliodhibitiwa na kaboni hai huishika. Kaboni yenye dhahabu hupelekwa kwenye elution na electrowinning. Mfumo huu unahitaji usanifu wa kemikali, wafanyakazi waliofunzwa na mpango wa mabaki.
CIL huweka kaboni kwenye matanki ya leaching, na CIP hutenganisha matanki ya kuyeyusha na ya kushika dhahabu. Mchoro unaonyesha kanuni, si idadi inayopaswa kununuliwa. Soma ulinganisho wa CIL, CIP na heap leach (kwa Kiingereza) kwa uchaguzi mpana.
Mtambo kamili unaunganisha hatua zinazofuata, kila moja ikipangwa kwa majaribio na masharti ya eneo:
- Kuponda na kusaga: mfano wa 80% kupita 75–150 µm, na gravity concentrator ikiwa dhahabu huru inahalalisha hatua hiyo.
- Kuongeza msongamano: mfano wa yabisi 40–50% unaathiri ujazo na nishati ya kuchanganya.
- Leaching na adsorption: matanki 5–8 ya kuchanganya ni mfano wa mfululizo; pH 10.5–11.5 na oksijeni 6–10 ppm ni viwango vya usanifu vinavyohitaji uthibitisho, si maelekezo ya kemikali ya kila mradi.
- Vichujio: tope hupita wakati kaboni inabaki katika hatua inayotakiwa.
- Kuhamisha kaboni: kaboni husogezwa kinyume na tope kulingana na mpangilio.
- Elution, electrowinning na regeneration: dhahabu hutolewa na uwezo wa kaboni kurejeshwa.
- Mabaki: mfumo wa kupunguza sianidi na kuhifadhi mabaki hupangwa na kuthibitishwa kwa eneo.
Vipimo vinavyoamua ukubwa wa mtambo wa CIL au CIP
Usanifu utokane na sampuli inayowakilisha madini, badala ya vipimo vya katalogi pekee. Majaribio kabla ya kununua mtambo (kwa Kiingereza) huonyesha usagaji, muda na consumables zinazofaa. Jedwali lifuatalo ni muhtasari wa makundi ya kawaida, si setpoints za kuendesha mtambo.
| Kigezo | Mfano wa kiwango | Kinachoathiriwa |
|---|---|---|
| Usagaji | 80% kupita 75–150 µm | Kuachia dhahabu na nguvu ya kinu |
| Muda wa leaching | 18–36 h | Ujazo wa matanki |
| Msongamano | Yabisi 40–50% | Ujazo na nguvu ya kuchanganya |
| Sianidi | 150–500 ppm NaCN | Mchakato na gharama za kemikali |
| pH | 10.5–11.5 kwa mfumo wa chokaa | Udhibiti wa kemia na hatari ya HCN |
| Oksijeni iliyoyeyuka | 6–10 ppm | Kasi ya leaching na chanzo cha hewa |
| Kaboni | 10–25 g/L ya tope | Adsorption na akiba ya kaboni |
| Matanki | 5–8 | Mgawanyo wa hatua na mtiririko |
| Matundu ya vichujio | 0.6–0.8 mm | Tope kupita na kaboni kubaki |
Mfano wa kuhesabu ujazo
Ujazo wa kazi ni ujazo wa tope kwa saa ukizidishwa kwa muda wa kukaa. Ujazo wa tope unatokana na mawe na maji: tani ÷ msongamano wa mawe, pamoja na maji yanayohitajika kufikia yabisi inayolengwa. Kwa mfano huu tunadhani msongamano wa mawe 2.7 t/m³, maji 1 t/m³, yabisi 45%, saa 24, nafasi ya juu iliyopangwa kama nyongeza ya 10% kwenye ujazo wa kazi na matanki sita sawa.
| Kiasi cha mawe | Ujazo wa jumla uliopangwa | Kila moja ya matanki sita |
|---|---|---|
| 50 t/day | ≈ 88 m³ | ≈ 14.6 m³ |
| 100 t/day | ≈ 175 m³ | ≈ 29.2 m³ |
| 250 t/day | ≈ 438 m³ | ≈ 73.0 m³ |
| 500 t/day | ≈ 876 m³ | ≈ 146.0 m³ |
Kwa 50 t/day, mawe yana takribani 18.5 m³ na maji 61.1 m³ kwa siku, hivyo working volume ya saa 24 ni karibu 79.6 m³ kabla ya nyongeza. Huu ni mfano wa hesabu, si usanifu uliokamilika. Muda ukiongezeka mara mbili, ujazo unaongezeka mara mbili; yabisi ikishuka hadi 40%, ujazo wa mfano unaongezeka karibu 17%.
Kaboni inayohamishwa kila siku huamua ukubwa wa batch ya elution. Soma pia mwongozo wa mtambo mdogo wa CIP na CIL (kwa Kiingereza) kwa hesabu za consumables.
Hitilafu za matanki na namna ya kuzitambua mapema
Ratiba ya chini ya ukurasa ina vipindi vya kawaida. Hapa lengo ni kuunganisha dalili na kipimo kinachoweza kuonyesha kwa nini dhahabu inapotea, hata wakati mtambo unaonekana kuendelea kufanya kazi.
| Hitilafu | Dalili | Ukaguzi |
|---|---|---|
| Kichujio kuziba | Kiwango cha tanki kupanda au tope kupita juu | Tofauti ya kiwango kila zamu; utendaji wa sweep au airlift |
| Kichujio kuchanika | Kaboni kwenye hatua zisizotakiwa au mabaki | Chuja sampuli ya mabaki na kagua paneli |
| Kaboni kuchakaa | Akiba kupungua na chembe za kaboni kuongezeka | Akiba ya kila tanki, mixer na pampu ya kuhamisha |
| Kaboni kupoteza uwezo | Dhahabu kwenye myeyusho wa mwisho kuongezeka | Activity test na tanuru la regeneration |
| Mixer kuharibika | Chembe kutulia na recovery kupungua | Mkondo wa mota, gearbox na impeller |
| Scale ya chokaa | Mabaki magumu kwenye vichujio, mabomba na kaboni | Udhibiti wa pH na matokeo ya kuosha kwa mfumo salama |
| Oksijeni ndogo | Leaching polepole na dhahabu kwenye mabaki | DO meter, spargers na blower |
| Kutu au liner kushindwa | Uvujaji na alama kwenye msingi | Ukaguzi wa ndani na kingo za containment |
Uchaguzi wa mtambo unakamilika kwa mpango wa kuendesha na kufuatilia, pamoja na vifaa. Tumia majaribio, hesabu za ujazo na mpango wa mabaki kuandaa wigo wa mradi kabla ya kuomba nukuu.
Mitambo ya dhahabu ya CIL na CIP: vipimo
Vipimo vifuatavyo vinaonyesha makundi ya kawaida ya aina hii ya kifaa. Vitumie kueleza mahitaji ya mradi, kisha thibitisha uwezo na masharti ya modeli itakayotolewa kabla ya kununua. Havielezi kifaa kimoja kilichopo stoo wala dhamana ya matokeo kwenye eneo lako.
| Kipimo | Kiwango cha kawaida |
|---|---|
| Kiwango cha utenganishaji | 88–95% kwa mawe ya free-milling katika hali zinazofaa |
| Muda jumla wa tope kwenye matanki | 18–36 h |
| Idadi ya matanki | 5–8 mfululizo |
| Msongamano wa tope | Yabisi 40–50% kwa uzito |
| Ukubwa wa usagaji | 80% kupita 75–150 µm |
| Sianidi | Mfano wa usanifu: 150–500 ppm NaCN; thibitisha kwa majaribio na mpango wa kemikali |
| Udhibiti wa pH | Mfano wa 10.5–11.5 kwa chokaa ili kupunguza kutokea kwa HCN; udhibiti wa kitaalamu unahitajika |
| Oksijeni iliyoyeyuka | 6–10 ppm kwa kuingiza hewa au oksijeni |
| Kiasi cha kaboni kwenye tope | 10–25 g/L |
| Uwezo wa kaboni | Hurejeshwa kwa mzunguko wa tanuru kulingana na mfumo |
| Vichujio kati ya hatua | Vya kimakanika au airlift; matundu ya 0.6–0.8 mm |
| Kiasi cha kuchakata | 50–2,000 t/day kwa baadhi ya mitambo ya moduli |
Mitambo ya dhahabu ya CIL na CIP: matumizi
- Mawe magumu ya dhahabu yanayofaa leaching baada ya kusagwa
- Madini ya oxide na transitional yaliyopimwa
- Kuchukua dhahabu iliyobaki kwenye mabaki ya gravity
- Vituo vya kuchakata vinavyohudumia wachimbaji mbalimbali
Ratiba ya matengenezo
Ukaguzi wa mara kwa mara husaidia kutambua uchakavu na hitilafu kabla ya kusimamisha kazi. Ratiba ifuatayo ni msingi wa kupanga; ilinganishe na saa za kazi, mazingira na mwongozo wa mtengenezaji. Kwa programu, zingatia pia taarifa, watumiaji na uwezo wa kurejesha nakala.
| Kipindi | Kazi |
|---|---|
| Kila zamu | Pima sianidi, pH na oksijeni kwa utaratibu ulioidhinishwa; kagua mixers na mtiririko wa vichujio. |
| Kila wiki | Kagua kiasi na uwezo wa kaboni pamoja na kuziba au kupita kwa kaboni kwenye vichujio. |
| Kila mwezi | Kagua mafuta ya gearbox, uchakavu wa impeller, sahani za matanki na mifereji. |
| Kila robo mwaka | Hudumia tanuru la kaboni na kagua uchakavu wa pampu na mabomba. |
| Kila mwaka | Panga ukaguzi wa ndani na ukarabati wa matanki; pitia mfumo wa usimamizi wa sianidi kwa mahitaji ya eneo na mwongozo husika. |
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
CIP ni nini?
Carbon-in-pulp huyeyusha dhahabu katika matanki ya leaching, kisha hupeleka tope kwenye matanki yenye kaboni hai. Kaboni iliyobeba dhahabu hupelekwa elution, na dhahabu hutolewa kwa electrowinning na kuyeyusha.
CIL ina maana gani?
Carbon-in-leach huweka kaboni kwenye matanki ya leaching yenyewe. Dhahabu huyeyuka na kushikwa na kaboni kwa wakati mmoja. Mpangilio unaweza kutumia matanki machache kuliko kutenganisha hatua zote, lakini ufaafu wake uthibitishwe kwa madini.
Tofauti kuu ya CIL na CIP ni ipi?
CIL huunganisha leaching na adsorption; CIP huzitenganisha. CIL inaweza kufaa kwa baadhi ya madini yenye nyenzo zinazonyonya dhahabu iliyoyeyuka kabla ya kaboni kuishika, yanayoitwa preg-robbing. CIP huruhusu udhibiti tofauti wa kila hatua. Gharama na utunzaji wa kaboni vilinganishwe kwa usanifu halisi.
Kiwango cha kupata dhahabu kitakuwa gani?
88–95% ni mfano wa madini ya free-milling yanayofaa. Madini ya refractory yenye dhahabu iliyofungwa yanaweza kuwa chini sana na kuhitaji hatua nyingine. Majaribio ya leaching na uchunguzi wa madini ndiyo yanayoweka msingi wa usanifu na mapato.
Nithibitishe nini kuhusu matumizi ya sianidi Tanzania?
Thibitisha ruhusa na masharti ya sasa ya mradi kwa Tume ya Madini, NEMC na mamlaka zinazohusika kabla ya kununua mfumo. Angalia kuhifadhi, mabaki, ufuatiliaji na mpango wa dharura. Kufuata International Cyanide Management Code hakuchukui nafasi ya ruhusa za eneo.
Mawe yasagwe hadi ukubwa gani?
Mfano wa kawaida ni 80% kupita 75–150 µm. Kusaga zaidi kunaweza kuachia dhahabu zaidi, lakini huongeza nishati na vipuri. Majaribio yalinganishe ongezeko la dhahabu na gharama ya usagaji ili kupata ukubwa unaofaa kiuchumi.
Mtambo wa ukubwa gani una maana kiuchumi?
Baadhi ya moduli huanzia takribani 50 t/day na zinaweza kuwa vituo vya pamoja. Chini ya takribani 20–30 t/day, gravity inaweza kuwa chaguo la kulinganisha, lakini hakuna kikomo kimoja cha uchumi kwa kila mradi. Daraja la madini, majaribio, gharama na mfumo wa mabaki ndivyo vinavyoamua.
Usambazaji na kufikisha vifaa Tanzania
Bart Mining husaidia kupata na kufikisha vifaa hivi kwenye maeneo ya uchimbaji Tanzania, yakiwemo Mwanza, Kahama, Geita, Shinyanga na Bukombe katika Kanda ya Ziwa, pamoja na Chunya na Mbeya. Usafirishaji hupangwa kutoka Dar es Salaam kwa ukubwa wa mzigo na hali ya eneo.
Rejea za masharti na usalama: Wigo wa Cyanide Code (kwa Kiingereza) · Huduma za leseni za Tume ya Madini (kwa Kiingereza)
Omba makadirio ya bei
Unapanga kununua kifaa hiki kwa eneo lako?
Tuambie eneo, kazi inayohitajika, kina au kiasi cha kuchakata na umeme uliopo. Tutasaidia kubainisha modeli, wigo wa vifaa na bei, pamoja na maandalizi yanayohitajika kwenye eneo. Kwa programu, eleza pia data, watumiaji na mifumo unayotaka kuunganisha.